Fairtrade bepaalt alleen de prijs aan de boerenorganisatie. Fairtrade heeft geen invloed op de winkelprijs.

• Fairtrade kent minimumprijzen voor producten. De minimumprijs zorgt ervoor dat productiekosten tenminste gedekt kunnen worden. Daarnaast is er een extra premie zodat boerenorganisaties kunnen investeren in de toekomst van hun onderneming of hun gemeenschap.

• In het geval van kofie lag de prijs van roodmerkkofie met het Max Havelaar Keurmerk (€ 1,68) onder de conventionele variant (€ 1,74). De boerenorgani- saties ontvingen voor conventionele kofie € 0,34 tegen € 0,47 voor Fairtrade- gecertiiceerde kofie. Ruim 28% meer inkomsten voor de boerenorganisatie.

• De westerse fabrikanten die het Max Havelaar/Fairtrade Keurmerk mogen dragen, worden gecontroleerd om te verzekeren dat de producten of grond- stoffen tegen een eerlijke prijs zijn ingekocht.

• Het is niet haalbaar om de prijzen verder in de keten van toeleveranciers te bepalen – onder de Europese concurrentiewetgeving is dit niet toegestaan.

Producten met het Max Havelaar/Fairtrade Keurmerk kunnen, in vergelijking met conventionele producten, hogere kosten met zich meebrengen

• Dit is veelal te wijten aan het volume van de Fairtrade-verkoop (nog steeds kleinschalig) in vergelijking met de conventionele markt (grote volumes). Ook voor Kosten zoals voor verzending, invoer en verpakking zijn bij kleine aantallen consumenten altijd relatief hoger dan bij een groot volume.

• De ondernemingen die het meest zijn toegewijd aan Fairtrade investeren meer in hun relaties met leveranciers. Er zijn ondernemingen die van meerdere boerenorganisaties en plantages kofie, thee, cacao of fruit kopen en daarnaast altijd op zoek zijn naar nieuwe leveranciers naarmate de onderneming groeit. Soms leveren zij ook een bijdrage door handelskennis over te dragen aan de organisaties met wie zij samenwerken. Dit verschilt erg van conventionele bedrijfsmodellen waarin bedrijven zoveel mogelijk proberen te kopen van een klein aantal leveranciers om de kosten laag te houden.

De prijs die winkeliers berekenen voor producten met Keurmerk is van vele factoren afhankelijk – het is onmo- gelijk een ‘normaal’ brutowinstniveau te bepalen.

• Winkeliers werken in het algemeen met een ‘percentagemarge’ dus als ze 10% meer voor een product betalen, zullen ze er naar streven dit door te berekenen aan hun klanten. Tegelijkertijd streven ze echter naar de meeste winst voor iedere eenheid schapruimte en dit is afhankelijk van het verkoopvolume alsmede het winstpercentage. In het algemeen verhogen winkeliers liever hun verkoopvolume dan hun winst per eenheid, bijvoorbeeld door 10% meer te verdienen op € 1.000 aan verkoopvolume in plaats van 20% op € 500. Dit omdat meer verkoopvolume meer klanten betekent en meer mogelijkheden voor extra omzet.

• De marge varieert dus bij de verschillende producten en bij de verschillende winkeliers. De verkoopwaarde die het product heeft en de ruimte die het in het schap inneemt spelen een belangrijke rol. De grootste supermarkten, die een groot aanbod hebben en ook meer luxere producten verkopen, kunnen het zich veroorloven minder winst te maken op andere items. Zo kunnen ze lage prijzen bepalen voor populaire voedingsproducten om klanten te trekken. Andere winkeliers zijn hiertoe niet in staat en moeten vaak hogere prijzen berekenen dan de grootste supermarkten. Toch winkelen ook vele klanten bij deze kleinere verkooppunten, omdat ze liever bij een specialistische levensmiddelenwinkel hun aankopen doen. • De supermarktoorlog, die nog niet zo lang geleden van kracht was, zorgde ervoor dat de prijs van populaire items verlaagd werd, waardoor producten met een Max Havelaar/Fairtrade Keurmerk soms veel duurder leken dan conventionele producten. Als de wereldmarktprijs ook nog eens (veel) lager was dan de Fairtrade minimumprijs werd het verschil alleen maar groter. • Er zijn al wel voorbeelden van vergelijkbare producten, Fairtrade en conventi- onele handel, die gelijk geprijsd zijn of waar zelfs die met Fairtrade Keurmerk goedkoper zijn. Doordat voor sommige categorieën zoals kofie en bananen meer schaalgrootte te behalen is, kunnen sommige supermarkten die produc- ten gunstig prijzen.

Het is belangrijk dat producten met het Max Havelaar/ Fairtrade Keurmerk commercieel levensvatbaar zijn voor leveranciers en winkeliers. Daarnaast moeten ze een goede prijs/ kwaliteit-verhouding hebben voor consumenten en voordeel bieden aan de boerenorganisaties.

• Fairtrade is niet duurzaam tenzij het voor iedereen werkt. Het is niet als lief- dadigheid bedoeld maar als een eerlijkere manier van handel voeren. Om die reden heeft het geen zin voor boeren dat sommige ondernemingen bereid zijn Fairtrade-producten te verkopen op seizoens- of incidentele basis tegen lage of zelfs geen winsten, aangezien ze week in week uit, jaar na jaar een regelmatige omzet nodig hebben.

• Ondernemingen investeren tevens in het ontwikkelen van de markt voor producten onder Keurmerk. Soms stallen winkeliers, om meer consumenten aan te trekken, ze op een plaats uit die opvallender is dan verwacht mag worden op basis van de verkoopaantallen.

Al deze verschillende factoren betekenen dat het onmogelijk is voor consumenten om precies te weten wie wat krijgt van de prijs die zij voor de producten betalen – en dit is net zo van toepassing op conventionele als op Fairtrade-producten. Het verschil is dat men er met Fairtrade geheel op kan vertrouwen dat de producenten een prijs gekregen hebben die een aanvaardbaar inkomen verschaft alsmede een beetje extra om in een betere toekomst te investeren voor hun families en gemeen- schappen. Indien u kiest voor een Fairtrade-product, wilt u natuurlijk graag een redelijke prijs betalen, maar hogere prijzen voor Fairtrade-producten betekenen niet noodza- kelijkerwijs dat een winkelier excessieve winsten maakt, terwijl lagere prijzen voor Fairtrade-producten niet noodzakelijkerwijs een ethischere houding van een winkelier weerspiegelt die los staat van een commerciële strategie. Uiteindelijk dienen we, als consumenten, allemaal persoonlijk te kiezen van wie we kopen en hoeveel we bereid zijn te betalen. Stichting Max Havelaar zal met alle winkeliers blijven werken om de verkoop van producten onder Max Havelaar/Fairtrade Keurmerk te maximaliseren, aangezien dit de beste manier is om meer voordelen aan meer mensen in de ontwikkelings- landen te bieden. Hierbij is het cruciaal te garanderen dat consumenten tevens waarde voor hun geld krijgen.